publicatie_nesselande
Het was een van de strijdkreten van Mei '68: Sous les pavés la la plage.* Het is een kreet die de verlangens uit de jaren '60 en '70 jegens de stad mooi samenvat. De stad moest helemaal anders, desnoods met geweld, alle stenen er uit!

Het doel van deze gewelddadige revolte tegen de versteende kaders is een zorgeloze, creatieve stad. Een stad zonder kaders, met grenzeloze mogelijkheden voor individuele ontplooiing in een publiek domein waarin iedereen moeiteloos met elkaar in contact komt. Als in een eindeloze vakantie sur la plage. Deze combinatie van radicale (inter-)actie en radicale recreatie, van stedelijkheid en consumptie, is achteraf bezien een hoofdthema van de ontwikkeling van de stad geworden. Wij weten ondertussen niet beter meer. De stad is het domein van de belevenis economie geworden. Nu heeft elk stadscentrum inderdaad zijn eigen strand gekregen, Parijs voorop met Paris à la plage. Al is het dan vaak met tijdelijk zand en is het ambivalente ideaal uit '68 omgedraaid: onder het strand liggen de stenen.

Ik moest aan deze leuze uit '68 denken toen ik, op bezoek in Nesselande, twee jongens op slippers en met badhanddoeken door het net gebouwde winkelcentrum naar het strand zag lopen. Ja, voor wie het niet weet: Rotterdam heeft naast het strand van de Kralingse Plas nog een strand, een echt strand aan een plas die groter is dan de Kralingse Plas met een ‘echte' boulevard. Waar de Kralingse Plas nog een zweem van de vroege jaren '60 met zich meedraagt (horeca langs het strand mag niet een helblauw poedelbadje en een kinderboerderij) past de strandboulevard van Nesselande helemaal in de consumptiecultuur van nu. In Nesselande liggen het strand en de boulevard naast het winkelcentrum en de woonbuurten. Hier zijn consumptie, recreatie en alledaags wonen nauw met elkaar verweven.

Zijn hier de idealen uit de jaren '60 en '70 geïncorporeerd in de consumptiecultuur? Zijn de idealen van vrijheid en onbelemmerde ontplooiing ingekapseld en worden deze nu ingezet om ons tot méér consumptie aan te zetten? De leuze is zelf natuurlijk al ambivalent over het publieke domein en de plek van consumptie. Hoe dan ook, de jongens op slippers laten zien dat de utopie van de stad als strand gedeeltelijk is gerealiseerd. In een Vinex wijk! En anders dan bij de tijdelijke stranden in de stadscentra is hier ruimte voor het alledaagse, en -tot op zekere hoogte- het ongeprogrammeerde. Het strand en het recreatiegebied rondom de Zevenhuizerplas bieden ruimte voor spel, vrijheid, doelloosheid, en dat midden in de stad, naast en bijna ín het winkelcentrum.

Een Vinex wijk is wellicht een onverwachte plek om het ideaal uit ‘68 uit te laten komen. Tegenwoordig wordt de suburb en de Vinex in het bijzonder meer geassocieerd met dodelijke eentonigheid, anti-stedelijkheid, anti-duurzaam want gebouwd in lage dichtheden en afhankelijk van de auto en andere planologische mislukkingen. Tegenwoordig wordt de suburb vooral bekritiseerd vanuit haar vermeende anti-stedelijkheid die het gevolg is van de lage dichtheid en een het eenzijdig aanbod van voorzieningen. De veronderstelling is dat dichtheid, the culture of congestion, een voorwaarde is voor stedelijkheid. Zonder dichtheid geen levendige stad, geen publiek domein. Maar deze definitie van stedelijkheid houdt vandaag geen stand meer. Buiten de binnenstedelijke gebieden heeft zich in de woorden van Arnold Reijndorp een alternatieve ‘suburbane stedelijkheid' ontwikkeld,waar ontmoetingen in het publieke domein plaatsvinden als gevolg van doelgerichte bezoeken aan specifieke programma's en evenementen. De kunst is om deze gefragmenteerde bezoeken aan elkaar te verbinden.

Daarin lijkt Nesselande op de goede weg te zijn. Het strand van Nesselande is als een van de weinige ‘binnenlandse' stranden onderdeel van de beachvolleybal competitie die langs de stranden van Scheveningen en Katwijk aan Zee reist. In de toekomst zullen er vele, ook grootschalige, recreatieve programma's rondom de plas worden ontwikkeld. Maar wat mij betreft is Nesselande vooral interessant door de verweving van deze ‘suburbane stedelijkheid' met het alledaagse leven. De mogelijkheid om op een ontspannen manier buiten te kunnen leven. Deze belofte van de suburb is in de Vinex bijna nooit waargemaakt. Nesselande is een van de weinige buurten waarin de wijk direct verbonden is met het buitenleven.

Marcel Musch

Dit artikel is verschenen in Architectuur Agenda Rotterdam 
juli -augustus 2010

zie ook: http://www.rotterdam.info/cms.php?cmspageid=291&langid=3