130717_bvr_hoorn_kustzone

programma waterfront

Product: herstructurering / gebiedsvisie
Opdrachtgever: gemeente Hoorn

Een Koers voor de Kust van Hoorn
Hoorn heeft veel te danken aan zijn ligging aan het Hoornse Hop: de havens, de binnenstad, het roemrijke VOC-verleden en vele monumenten. Deze kwaliteiten zijn op veel plekken aan de kust nog voelbaar en aanwezig. Helaas geldt dit niet voor de gehele kust. Jammer, want de kust kan sterk bijdragen aan de branding, de vitaliteit, de leefbaarheid en de ruimtelijke kwaliteit van Hoorn. Ze kunnen het economisch-recreatief profiel van Hoorn versterken. 
De kust biedt de ruimte om:

  • de aantrekkelijkheid van Hoorn te vergroten;
  • het economisch-recreatief profiel te verbeteren; 
  • de branding, de uitstraling en het imago van Hoorn te versterken; 
  • de diversiteit en het aanbod aan aantrekkelijke woonmilieus, voor startende gezinnen tot senioren, te verruimen.

Nu de grote kwantitatieve opgaven voorbij zijn, is de tijd aangebroken om de bijzondere kwaliteiten van de stad te versterken. Zo wil Hoorn uitgroeien tot een complete stad. De ontwikkeling van de kustzone van Hoorn is één van de speerpunten van de structuurvisie Hoorn. De kustzone is, samen met de binnenstad, het ‘goud van Hoorn’. 

Eind 2012 en begin 2013 heeft BVR het ‘programma waterfront, koers voor de kust’ voor de gemeente Hoorn opgesteld. Hierin wordt de visie op de kust van Hoorn gepresenteerd. Deze visie is ambitieus en bevat een lange termijn perspectief voor pakweg 2025: een stip op de horizon. In de tijd van economische recessie kunnen dit soort ambitieuze plannen echter niet op korte termijn worden gerealiseerd. Dit betekent dat Hoorn slim gebruik maakt van bestaande dynamiek. Het Programma waterfront, ‘Koers voor de kust’ heeft twee componenten.
1. een ambitieus toekomstperspectief. Dit perspectief is richtinggevend en kan als globaal toetsingskader voor initiatieven en projecten fungeren.
2. de uitvoeringsagenda: welke projecten, acties en ontwikkelingen gloren er en kunnen de komende jaren uitgevoerd worden.


130717_bvr_hoorn_kustzone_perspectieven_Page_1_Image_0001

130717_bvr_hoorn_kustzone_perspectieven_Page_2_Image_0001

Co-creatie

Bij de planvorming is niet gekozen voor een volledige top-down benadering waarin alles door de gemeente bedacht is, maar de samenwerking met initiatiefnemers is direct bij de start gezocht. Het gemeentebestuur en de belangrijkste stakeholders zijn intensief betrokken bij de planvorming. Zo heeft bijvoorbeeld overleg met het Hoogheemraadschap direct concrete technische oplossingen opgeleverd voor een nieuw strand en boulevard. BVR heeft de eerste resultaten gevisualiseerd in drie uitdagende perspectieven voor kust. Wat zou je kunnen doen als je vol inzet op recreatie, op wonen of op landschap. De concrete visualisaties prikkelden de discussie met stakeholders. Met het ‘scoren’ van onderdelen werd duidelijk wat absoluut onhaalbaar of juist favoriet was.  De koers voor de kust met een realistische agenda kon hiermee gemaakt worden en in een open gesprek met het college en de raad afgerond. Dit door de raad vastgestelde document maakt de weg vrij om te werken aan de allianties voor ontwikkeling.


130717_bvr_hoorn_kustzone_kaart

Perspectief 2025: De kust centraal

Hoorn wordt weer de stad aan het water met de kust als icoon. Hoorn wil graag een aantrekkelijke stad zijn voor gezinnen en jongeren. De kust gaat hier aan bijdragen door een diversiteit aan woon- en leefmilieus, (recreatieve) voorzieningen en belangrijke publieke ruimten. Een goede ruimtelijke en programmatische samenhang tussen projecten in de kustzone is van belang. De verschillende ontwikkelingen moeten elkaar versterken in plaats van concurreren.
Er worden drie zones met verschillende sferen en kansen onderscheiden:

1. De binnenstad en het havenkwartier vormen de basis voor cultuurhistorische en nautische recreatie. In dit gebied wordt geleidelijk gebouwd aan de versterking van deze sfeer.
2. Ruimte voor durfsporten en (water)recreatie ten oosten van de binnenstad. Hier is echt ruimte voor uitdagende (jongeren)activiteiten.
3. Stadsstrand en natuur op de nieuwe oeverdijk aan de westzijde. De dijk transformeert tot een kustzone dat jaar rond kan worden gebruikt.

De Omringdijk vormt de ‘rode draad’, deze rijgt deze sferen en projecten aaneen. De Omringdijk, het provinciale monument, wordt een continue route en herkenbaar element (verharding, meubilair, kunst). De dijkversterking wordt benut voor recreatieve ontwikkelingen.


130129_BVR_strand

Opgaven aan de kust, kans voor ontwikkeling!

Waterveiligheid en waterkwaliteit zijn actuele thema’s in de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland. Ook voor het Hoornse Hop wordt gewerkt aan plannen in dit kader, namelijk de luwtemaatregelen en de dijkversterking Hoorn-Edam. Beide plannen zijn belangrijke aanleidingen om de kwaliteitsverbetering van de kust te agenderen. De ‘Koers voor de kust’ speelt op beide plannen in. De ambitie is om de luwtemaatregelen te ontwerpen als eilanden zodat ze bijdragen aan lokale, recreatieve ambities. De dijkversterking wordt aangegrepen om de stad een vernieuwde voorkant aan het water te geven. In het programma Waterfront heeft BVR de mogelijkheden bij deze ontwikkelingen verkend en vertaald in haalbare en flexibele inrichtingsvoorstellen.


130717_bvr_hoorn_kustzone_route


Uitvoeringsagenda: Een gezamenlijke aanpak

Het Perspectief 2025 is een ontwikkelrichting met allerlei kansrijke ontwikkelingen en projecten die de gemeente in co-creatie wil uitvoeren. In overleg wordt bekeken welke projecten kansrijk zijn. Sommige zijn op korte termijn haalbaar, andere zijn projecten van ‘de lange adem’.
De drie hoofdprojecten uit het programma Waterfront zijn het realiseren van een stadsstrand, de realisering van de wandelboulevard ter hoogte van de binnenstad in combinatie met bebouwing op de Oude Schouwburglocatie en het herinrichten van het Julianapark.

 


structuurvisie voor Hoorn

120101_BVR_hoorn_structuurvisie_top

structuurvisie hoorn

Product: Structuurvisie
Opdrachtgever: gemeente Hoorn

Een structuurvisie voor Hoorn
Hoorn heeft sinds de jaren zeventig een forse bevolkingsgroei en woningbouwproductie gekend. Telde de stad in 1970 zo’n 18.000 inwoners, nu zijn er dat 71.000. De forse groei en de grote bouwopgave zijn voorbij. Hoorn gaat een andere fase in: van groeikern naar volwassen stad. Een tijd van herbezinning is aangebroken. Wat voor stad moet Hoorn zijn? Wat zijn de kernkwaliteiten van Hoorn? Welke kwaliteiten worden geconsolideerd c.q. versterkt? Hoorn maakt de slag van kwantiteit naar kwaliteit op het gebied van wonen, werken, recreëren en verkeer. De actuele opgaven vragen daarnaast om kleinschaligheid, identiteit, wijkgerichtheid en het stimuleren van bottom-up initiatieven.  De structuurvisie ‘Hoorn, ondernemende stad aan het blauwe hart’ geeft antwoord op deze opgaven.

De structuurvisie vormt geen blauwdruk die alle ontwikkelingen limitatief vastlegt, maar beschrijft ambities en bevat een strategie. Bekende en nog onbekende projecten en initiatieven kunnen worden getoetst aan de strategie. Het sturingsmechanisme biedt ruimtelijke kaders én flexibiliteit. Daarnaast bevat de structuurvisie een uitvoeringsparagraaf waarin de prioritaire ontwikkelingen die bijdragen aan een sterk en vitaal Hoorn zijn opgenomen. Kortom, een structuurvisie die:

  • een actueel sturingsmechanisme bevat,
  • geen blauwdruk is, maar wel een toekomstperspectief bevat,
  • prioriteiten stelt en dynamiek genereert,
  • de regionale en lokale potenties in beeld brengt,
  • inzicht in de ruimtelijke kwaliteiten, de programmatische kansen en het laadvermogen geeft en 
  • stimuleert en motiveert in plaats van conditioneert en normeert.

120101_BVR_hoorn_structuurvisie_regio

Aantrekkelijke stad aan het Blauwe Hart van Nederland
Hoorn is één van de historische (Zuiderzee)steden aan het Blauwe Hart van Nederland. De kwaliteit en waardering van dit Blauwe Hart wordt breed gedeeld. Een kwalitatieve versterking van de gehele kustlijn en de stedelijke waterfronten is van bovenregionaal belang. Hier liggen kansen voor unieke woonmilieus, onderscheidende cultuurhistorische landschappen en prachtige recreatie- en natuurgebieden. Hoorn wil zich presenteren als aantrekkelijke stad aan het Blauwe Hart.
 Dit kan bijdragen aan:

  • een aantrekkelijke stedelijke kustontwikkeling met kansen voor recreatie & toerisme, leisure, strand, voorzieningen en bebouwing,
  • een goede bereikbaarheid van Hoorn over het water,
  • natuurontwikkeling en de ecologische versterking van de kustzone
  • de waterveiligheid en -kwaliteit.

120101_BVR_hoorn_structuurvisie_schets

Gemeenschappelijk en ondernemend Hoorn

Ondernemersgeest is een kernkwaliteit van Hoorn. Hoorn wil deze kwaliteit versterken en benutten. Gemeenschappelijkheid is de tweede kernkwaliteit van Hoorn. Niet zozeer het opgelegde ‘maakbaarheidsdenken’ uit de jaren zeventig, maar een gemeenschappelijkheid waarin individuen samen bouwen aan hun woonomgeving.  De ruimtelijke effecten hiervan zijn verwerkt in de structuurvisie.


Uitvoeringsgerichte structuurvisie

De structuurvisie schetst de ambities en de hoofdlijnen van het ruimtelijk beleid van de gemeente Hoorn tot 2025. De plannen zijn ambitieus. Hoorn focust op de versterking van de kwaliteit van de stad en wil fors investeren in de kwaliteit van de woonomgeving. Dit alles vraagt grote investeringen. Stadsuitbreidingen leveren doorgaans geld op, terwijl de herstructurering van de stad vaak juist geld kost. Daarnaast wil Hoorn een  kwaliteitsslag maken in de infrastructuur, bijvoorbeeld door de aanleg van de tunnel onder het spoor. Hoorn kan dit niet alleen, hiervoor heeft ze partners nodig. Hoorn wil bij alle projecten allianties aangaan met partners uit het onderwijs, het bedrijfsleven, andere overheden en het maatschappelijke veld. Gezamenlijk wordt gebouwd aan de versterking van de stad. De basis voor deze allianties is gelegd tijdens de ontwikkeling van de structuurvisie. In 2011 is een aantal expertmeetings met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, het onderwijs en het maatschappelijke veld georganiseerd. Er zijn daarnaast debatten / gesprekken georganiseerd met de Hoornse bevolking (stadsdebat) en met andere overheden (VVRE, provincie Noord-Holland). De structuurvisie wordt in juli 2012 vastgesteld door de gemeenteraad.

120101_BVR_hoorn_structuurvisie