BVR-klimaatbestendig-arnhem-rooftop-na 

Ambitie 2050; klimaatbestendige stad

Type product: onderzoek en verbeelding
Opdrachtgever: Ministerie van Infrastructuur en Milieu (I&M), Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering (DPNH)

Opgave: klimaatverandering als kans

Ons klimaat verandert. Het wordt warmer, natter en soms droger in Nederland. Wat betekent dit voor onze steden en gebouwen? Het Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering houdt zich bezig met deze vraag en heeft BVR adviseurs gevraagd om de veranderingen in beelden te vertalen. Beelden waaruit spreekt dat ’klimaatbestendig zijn’ een opgave is voor steden maar zeker en vooral ook een kans. Rotterdam, Arnhem, Kampen en Eindhoven geven het goede voorbeeld. Voor elk van deze vier representatieve Nederlandse steden heeft BVR een toekomstbeeld voor 2050 ontworpen. Deze beelden bieden voor het eerst een integraal en letterlijk beeld van de stad in 2050. Voor alle partijen die bij het Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering (DPNH) betrokken zijn geeft dit richting aan de stedelijke transformatieopgaven.

120808 BVR klimaatbestendig-Kaart potenties

Beelden centraal

Het thema klimaatbestendige stad moet een veel breder publiek gaan aanspreken dan tot nu toe de beperkte groep van technici en professionals. De visualisaties geven daarom een toekomstbeeld 2050, maar zijn niet te futuristisch. ‘Mijn straat’, ‘mijn buurt’ blijven herkenbaar, maar met duidelijke veranderingen. De streetview-beelden kennen mensen van googlemaps, en rooftop-beelden geven de kans om iets meer van een structuur te kunnen laten zien zonder abstract te worden. De techniek van collage geeft verder de mogelijkheid om mensen mee te laten bouwen aan het beeld.

Proces: ontwerpend onderzoek en citymarketing

Onderdeel van ons onderzoek was de selectie van vier voorbeeldsteden in Nederland. In onze ogen is een voorbeeldstad:

  • Een netwerkstad, zodat de kans groot is dat er sprake is van een gezonde economie in 2050,
  • Een stad met een onderscheidende positie in het waterstelsel/landschappelijke ondergrond
  • Een stad met een diversiteit van bouwperiodes
  • Een stad met een duidelijke herstructureringsopgave
  • Een stad met een duidelijke klimaatopgave
  • Een stad met een open en nieuwsgierige cultuur die zich zal durven aanpassen en klimaatverandering als profileringskans zal oppakken

Uit ons vergelijkend onderzoek kwamen Rotterdam, Arnhem, Eindhoven en Kampen als onderling duidelijke verschillende en tegelijk representatieve steden voor andere steden te voorschijn. Voor deze vier steden analyseerden we de verschillende bouwperiodes en de karakteristieken. Iedere periode vraagt immers om een andere aanpak en geeft andere kansen op het gebied van klimaat. Verder hebben wij met onderzoek de opgave begrijpelijk gemaakt voor de deelnemers. Het gaat bijvoorbeeld niet over millimeters piekregenval, maar over het aantal regentonnen per huishouding.

Voor de transformatie van bestaand vastgoed hebben we een reeks ‘bouwproducten’ gedefinieerd. Elk bouwproduct lost een probleem op en voegt iets toe aan bestaande architectuur. Dit hebben we geordend naar de opgave rond water en hitte in een productencatalogus. Voor de bouwstenen in de openbare ruimte is veel meer bekend. Deze oplossingen hebben we vertaald in een opsomming van een aantal kansrijke stedelijke structuren. Parallel aan het onderzoek is een beeldenbank opgezet. Om zoveel mogelijk input te krijgen voor deze beeldenbank hebben we het internetmiddel Pinterest gebruikt. In de beeldenbank hebben wij zowel de producten als de structuren verwerkt als klimaatoplossingen om ze onderdeel van het debat te maken. Wij peilden steeds bij lokale experts wat aansprekend, passend en kansrijk was per stad.

Ook hebben we tijdens deze werksessies nagedacht over representatieve locaties voor de street- en rooftopview en een mogelijk slagzin voor hun stad in 2050. Dit vormde, samen met de resultaten van ons onderzoek de basis voor het ontwerp van de beelden.

BVR-klimaatbestendig-arnhem-street-voor

BVR-klimaatbestendig-arnhem-street-na

Vervolgens hebben wij ons verdiept in de kracht van citymarketing en de wijze van profilering van de geselecteerde steden op dit moment. Dit vormt voor ons de basis voor de marketing 2050, die is verwerkt in een verleidelijke advertentie per stad. Al het materiaal is in 2013 als een reizende tentoonstelling door heel Nederland benut door het Ministerie van I&M. Naast acht collagebeelden zijn een krant, een werkdocument en ook een film gemaakt - de making off , over het interactieve werkproces. Voor de productie van de beelden en de film werkten wij met Eline Wieland & Marino Gouwens, Ingmar Swalue en Jaco Kruidenier.